นางสมจิตร วิเศษแสง

บ้านเลขที่ 36 หมู่ 2 ตำบลยางหวาย

อำเภอคอนสวรรค์ จังหวัดชัยภูมิ

       “เศรษฐกิจพอเพียง”เป็นแนวพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่พระราชทานมานานกว่า 30 ปี เป็นแนวคิดที่คั้งอยู่บนรากฐานของวัฒนธรรมไทย เป็นแนวทางการพัฒนาที่ตั้งบนพื้นฐานของทางสายกลางและความไม่ประมาทความมีเหตุผลการสร้างภูมิคุ้มกันในตนเอง ตลอดจนใช้ความรู้และคุณธรรมเป็นพื้นฐานในการดำรงชีวิตที่สำคัญจะต้องมี “สติ ปัญญา และความเพียร” ซึ่งจะนำไปสู่ “ความสุข”ในการดำเนินชีวิตอย่างแท้จริง

ความหมายของเศรษฐกิจพอเพียง ประกอบด้วยคุณสมบัติดังนี้

• ความพอประมาณ หมายถึง ความพอดีที่ไม่น้อยเกินไปและไม่มากเกินไป โดยไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น เช่น การผลิตและการบริโภคที่อยู่ในระดับพอประมาณ
• ความมีเหตุผล หมายถึง การตัดสินใจเกี่ยวกับระดับความพอเพียงนั้น จะต้องเป็นไปอย่างมีเหตุผล โดยพิจารณาจากเหตุปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนคำนึงถึงผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากการการะทำนั้นๆอย่างรอบคอบ
• ภูมิคุ้มกัน หมายถึง การเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงด้านต่างๆที่จะเกิดขึ้น โดยคำนึงถึงความเป็นไปได้ของสถานการณ์ต่างๆ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคต

โดยมี เงื่อนไข ของการตัดสินใจและดำเนินกิจกรรมต่างๆที่อยู่ในระดับพอเพียง 2 ประการ ดังนี้

   1.เงื่อนไขความรู้ ประกอบด้วย ความรอบรู้เกี่ยวกับวิชาการต่างๆที่เกี่ยวข้องรอบด้าน ความรอบคอบที่จะนำความรู้เหล่านั้นมา พิจารณาให้เชื่อมโยงกัน เพื่อประกอบการวางแผนและความระมัดระวังในการปฎิบัติ

   2. เงื่อนไขคุณธรรม ที่จะต้องเสริมสร้าง ประกอบด้วย มีความตระหนักใน คุณธรรม มีความซื่อสัตย์สุจริตและมีความอดทน มีความเพียร ใช้สติปัญญาในการดำเนินชีวิต

การส่งเสริมบทบาทการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนในการบริหารงานของ อปท.ตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

รัฐบาลมีนโยบายสนับสนุนให้มีการนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่การปฎิบัติในทุกภาคส่วนของสังคม โโยกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ได้กำหนดเป็นพันธกิจในการส่งเสริมให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น นำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาเป็นแนวทางในการพัฒนาการปฎิบัติงานให้สอดคล้องกับทิศทางการพัฒนาประเทศได้อย่างยั่งยืน ภายใต้กรับวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารงานและตรวจสอบการดำเนินงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อนำไปสู่ความเข้มแข็งในการจัดบริการสาธารณสู่ประชาชน 

เพื่อสนับสนุนในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีการนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่การบริหาร และพัฒนาทั้งในระบบท้องถิ่นและชุมชน โดยมีทิศทางและแนวทางการดำเนินสงานด้วยการมีส่วนร่วมของประชาชน กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ได้จัดทำแนวทางการส่งเสริมบทบาทการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนในการบริหารงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยมีขั้นตอนและวิธีการดำเนินงาน ดังนี้

   1.องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีการมอบหมายหน่วยงานภายใน บุคลากร หรือคณะทำงานรับผิดชอบส่งเสริมบทบาทของประชาชน ในการขับเคลื่อนการประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

   2.องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ส่งเสริมการประยุกต์ใช้ในหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง แบ่งเป็น 3 ระดับ คือ ระดับครัวเรือน ระดับชุมชนและระดับองค์กรปกครองส่วน ท้องถิ่น

2.1 ระดับครัวเรือน

   1. มีกิจกรรมส่งเสริมการลดรายจ่าย เช่น การปลูกผักสวนครัวรั้วกินได้ การลดละเลิกอบายมุข หรือมีการผลิตของใช้ในชีวิตประจำวันเพื่อทดแทนการซื้อจากภายนอก

   2. มีกิจกรรมส่งเสริมการเพิ่มรายได้ เช่น การมีอาชีพเสริม การใช้วัสดุภายในชุมชน เพื่อลดต้นทุนการผลิต

   3. มีกิจกรรมการประหยัด เช่นมีการจัดทำบัญชีรับ-จ่ายครัวเรือน มีการออม

   4. มีกิจกรรมด้านการเรียนรู้การดำรงชีวิตอย่างมีเหตุผล เช่น การดูแลสุขภาพ การบริโภคอาหารปลอดภัย

   5.มีกิจกรรมด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน เช่น การคัดแยกขยะครัวเรือน การปลูกไม้ดอกไม้ประดับ การประหยัดพลังงาน

   6. มีกิจกรรมด้านการเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ซึ่งกันและกัน เช่น การร่วมกิจกรรมสาธารณะการช่วยเหลือคนจน การร่วมงานประเพณีวัฒนธรรม

2.2 ระดับชุมชน

• ส่งเสริมให้ชุมชนมีการจัดทำแผนชุมชนที่มีการนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้
• ส่งเสริมให้ชุมชนมีระบบสวัสดิการชุมชน

2.3 ระดับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

   1. นำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เป็นแนวทางการพัฒนา

   2. ส่งเสริมความรู้ ความเข้าใจของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงให้กับบุคคล

   3. แผนพัฒนาท้องถิ่น มีกิจกรรมการส่งเสริมการนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่การพัฒนาชขุมชนท้องถิ่น

   4. มีกิจกรรมให้คนในองค์กรทำงานร่วมกัน

   5. มีการเปิดช่องทางให้ภาคประชาชนแสดงความคิดเห็น และมีส่วนร่วมในการตัดสินใจในการดำเนินกิจกรรมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

   6. มีการทำงานร่วมกับภาคีการพัฒนาอื่นจากภายนอกองค์กร

   7. มีการนำหลักการทรงงานเป็นแนวทางการบริหารงาน

การพัฒนาตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง

การพัฒนาตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง คือ การพัฒนาที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของทางสายกลางและความไม่ประมาท โดยคำนึงถึงความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในตัวตลอดจนใช้ความรู้ความรอบคอบ และคุรธรรม ประกอบการวางแผน การตัดสินใจและการกระทำ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

มีหลักพิจารณาอยู่ 4 ส่วน ดังนี้

1. กรอบแนวคิด เป็นปรัชญาที่ชี้แนะแนวทางการดำรงอยู่และปฎิบัติตนในทางที่ควรจะเป็นโดยมีพื้นฐานมาจากวิถีชีวิตดั้งเดิมของสังคมไทย

2. คุณลักษณะ เศรษฐกิจพอเพียงสามารถนำมาประยุกต์ใช้กับการปฎิบัติได้ในทุกระดับ โดยเน้นปฎิบัติโดยทางสายกลางและการพัฒนาอย่างเป็นขั้นตอน

3. คำนิยาม ความพอเพียงจะต้องประกอบด้วย 3 คุณลักษณะ

    3.1 ความพอประมาณ หมายถึง ความพอดี ที่ไม่น้อยเกินไปและไม่มากเกินไปโดยไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น เช่น การผลิตและการบริโภคที่อยู่ในระดับพอประมาณ

   3.2 ความมีเหตุผล หมายถึง การตัดสินใจเกี่ยวกับระดับของความพอเพียงนั้น จะต้องเป็นไปอย่างมีเหตุผล

   3.3 การมีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว หมายถึง การเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงด้านต่างๆที่จะเกิดขึ้น

4. เงื่อนไข การตัดสินใจและการดำเนินกิจกรรมต่างๆให้อยู่บนระดับพอเพียงนั้น ต้องอาศัยทั้งความรู้ และคุณธรรมเป็นพื้นฐาน

  4.1 เงื่อนไขความรู้ ประกอบด้วย ความรอบรู้เกี่ยวกับวิชาการต่างๆที่เกี่ยวข้องอย่างรอบด้าน ความรอบคอบที่จพนำความรู้เหล่านั้นมาพิจารณาให้เชื่อมโยง เพื่อประกอบการวางแผน และความระมัดระวังในขั้นปฎิบัติ

     4.2 เงื่อนไขคุณธรรม ที่จะต้องเสริมสร้างประกอบด้วย มีความตระหนักในคุณธรรม มีความซื่อสัตย์ สุจริตและมีความอดทน มีความเพียร ใช้สติปัญญาในการดำเนินชีวิต